Święto Konstytucji 3 maja 1791 roku

0
159

Ustawa Rządowa zwana Konstytucją 3 maja 1791 roku, uchwalona została na Sejmie Czteroletnim. Konstytucja akcentowała jedność ustroju prawnego państwa. Jest ona uznawana za pierwszą w Europie i drugą na świecie nowoczesną konstytucję. Wprowadzała w Rzeczypospolitej ustrój monarchii konstytucyjnej, zachowywała stanową strukturę społeczeństwa, ale otwierała perspektywy dalszych przekształceń systemu państwowego. W Konstytucji przyjęto monteskiuszowski podział władz na: prawodawczą, wykonawczą i sądowniczą. W trosce o sprawność funkcjonowania państwa zniesiono liberum veto, konfederacje i wolną elekcję.
Przeciwnicy reform, pod hasłem obrony zagrożonej wolności, zwrócili się do carycy Katarzyny II o wsparcie. W Petersburgu, 27 kwietnia 1792 roku, zawiązali konfederację, której akt ogłoszono w Targowicy. Wkroczenie do Polski wojsk rosyjskich i przejście przez króla Stanisława Augusta Poniatowskiego do obozu targowiczan zniweczyło dzieło reform i doprowadziło do II rozbioru Polski, a później do jej likwidacji.
Choć Konstytucja 3 Maja obowiązywała niespełna półtora roku, była wielkim osiągnięciem narodu polskiego, chcącego zachować niezależność państwową. Tradycja Konstytucji 3 Maja świętowana była przez Polaków w całym okresie rozbiorowym, dając poczucie dumy i nadziei na niepodległość.
Święto Konstytucji 3 Maja jest jednym z najstarszych polskich świąt państwowych. Ustanowione zostało po odzyskaniu niepodległości, w kwietniu 1919 roku. Jego ustanowienie było wyrazem woli naszych przodków, widzących w Ustawie Rządowej z 3 maja 1791 roku, fundamentalne działania na rzecz ratowanie upadającej Rzeczpospolitej. Mimo tragedii rozbiorów, pamięć o Konstytucji przetrwała. Po II wojnie światowej władze komunistyczne zrobiły wszystko aby pamięć o uchwalonej w Polsce, pierwszej nowoczesnej konstytucji europejskiej, niemal całkowicie zatrzeć. Dopiero w 1990 roku pamięci tej przywrócono należne jej miejsce; Sejm RP ponownie ustanowił Święto Konstytucji 3 maja.